1. HABERLER

  2. GÜNCEL

  3. Referanduma Sistem Dışı Bir Bakış
Referanduma Sistem Dışı Bir Bakış

Referanduma Sistem Dışı Bir Bakış

Tercihe zorlayan kaygılar farklılık gösterse de referandumda %51.4 ile “EVET” çıktı. En az “%60” bekliyordum. Sonucun kıl payı olmasına şaşırdım. Yüzde sekiz buçuk nereye gitti, merak ediyorum.

A+A-

 

YSK bakış açısını değiştirerek hukuk literatürüne yeni bir yorum kazandırdı. Dışarıdan geldiği ispatlanmayan mühürsüz pusulalar geçerliymiş. Bu yorum batının köhne zincirleriyle dört bir yandan kuşatılmış hukuk sistemi açısından bir “devrimdir”. Benzer bir devrimle 15 Temmuz’dan sonra tanışmıştık. Görevden uzaklaştırılan/ihraç edilenler için söylenilen “aklansınlar da gelsinler” yorumu ile sistem resmi bir sendika üyeliğini suça karine kabul etmiş, gâvur icadı “masumiyet karinedir”i terk etmiş, Allah’ın izniyle “suçluluk karinedir”e geçmiştik. YSK’nin de bu kadar hakkı olsun, artık! Koca koca hukukçular “geçerlidir” demişlerse geçerlidir! Mührü ne zaman, nereye basacaklarını “teröristlerden” mi öğrenecekler? Allah’a hamd olsun ki tereddüt ettiklerinde “Şeyh-ül İslam’a” danışıp istişare ile hüküm veriyorlar. Pusulaların sahte olduklarını iddia eden müfteriler iddialarını ispatlasınlar! “Müslüman kardeşlerimizin” söyledikleri mi daha güvenilirdir yoksa kul yapımı bir mühür parçası mı? Hiç kimse YSK’mizin din-i bütün üyelerinden “farz olanı tamamlayan fiilleri” sorgulayıp imanlarını riske atmalarını beklemesin! Hem pusulalar arasında mühürlü-mühürsüz ayrımı yapmak din-i mübinin rükunlerine de uygun değildir. Kimsenin şüphesi olmasın, “kararımız emanetlerinde/emin ellerdedir”. Bir emanete nasıl muamele edilmesi gerektiğini, ÖSYM’den de biliyoruz ki, en iyi “Müslüman kardeşlerimiz” bilirler. Bu vesileyle meşruiyet tartışmasına giren bedbahtlar da bilsinler ki “Atı alan Üsküdar’ı çoktaaaan geçmiştir”.

***

Sonuçlar daha açıklanmadan sosyal medyada başlamışlardı, yaymaya. Açıklanır açıklanmaz da malum medya organlarında “Kürtler ‘EVET’ dedi.”, “HDP çukura gömüldü.” ve daha neler… Seçim sonuçlarına bu denli sıkı sarılmalarının temelinde hendek savaşlarından kalma suçluluk psikolojisinin yattığını düşünüyordum, yine de içim rahat etmedi. Üşenmedim, Kürtlerin;  Ağrı, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde 2014 yerel seçimleri, 2014 Cumhurbaşkanlığı seçimleri, 7 Haziran ve 1 Kasım genel seçimlerinde sistem partilerine gitmemiş oy oranlarını karşılaştırdım. Bakış açılarımız farklı olmalı ki ulaştığımız sonuçlar da farklı çıktı. Benim istatistiklerime göre Kürtlerin doğuştan gelen haklarını sahiplenme oranında artış var, onlarınkine göre düşüş varmış. Sonuçlara buyurun, takdir sizindir.

Kıyaslamayı 2014 yerel seçimleri üzerinden yapacağım. 7 Haziran veya 1 Kasım veya Cumhurbaşkanlığı seçimleri değil de 2014 yerel seçim sonuçlarının temel alınma nedeni sorgulanabilir. Gayet de haklı ve yerinde bir sorgulama olur, izah edeyim. Efendim, 2014 yerel seçimi HDP rüzgarından önceki son seçimdi. Sistem dışı tercihlerde bulunan Kürtlerin oy bazında açılımın meyvelerinden daha bir gram faydalanmadığı, Kürt’üm demenin getirisinin götürüsünden fazla olmadığı, kemik oy diye tabir edilen kitlenin zamanlarıydı. Sistem; Kürt halkının doğuştan gelen haklarını verdim-veriyorum modunda tartışmalar yaptırıyor, açılımın “Rabbim verdikçe veriyor” dönemlerini yaşıyordu. HDP ile bu dönem sona ermiş, açılımın meyvelerinden faydalanma sırası el değiştirmişti. İlk kez Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde %10’luk baraj testine girilmiş, barajın aşılabileceği fark edilince işin rengi değişmiş, yaklaşık yedi ay sonra da Barış Süreci sona erdirilmişti. Barış Sürecinin sona erdirilmesiyle de dinmeyip 7 Haziran’da da rüzgar devam edince orta yoğunlukta bir iç savaş ve siyasi operasyonlarla karşılaştık. Kısacası Cumhurbaşkanlığı, 7 Haziran ve 1 Kasım seçimlerinde sistem dışı tercihlerde bulunan Kürtlerden yana kullanılan tercihler kemik kitleyi değil, rüzgarın etkisiyle birikmiş yığınları temsil ediyordu. Şayet bu kesimde oy kaybı olup olmadığı yönünde realist bir sonuca ulaşılmak isteniyorsa en yakın dönemdeki kemik kitle ile karşılaştırma yapılması gerekir. Kanaatime göre bu da 2014 yerel seçimleridir.

***

Efenim, yerel seçimde %55 ile kazanılıp kayyum atanılan Diyarbakır’da 16 Nisan’da çıkan evet oranı %32, hayır oranı %68’dir. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Demirtaş’a %64 ile destek veren Diyarbakır’da bu oran 7 Haziran’da rüzgarın etkisiyle %79’a kadar çıkmıştır. Yerel seçimlerle bugün kıyaslandığında on üç puanlık artış, 7 Haziran’la kıyaslandığında on bir puanlık düşüş vardır. Kayyum atanılan bir diğer Büyükşehir Mardin yerel seçimde %52 ile kazanılmış, referandumda çıkan evet oranı  %41, hayır oranı %59’dur. Cumhurbaşkanlığı seçiminde verilen destek %61’dir. 7 Haziran’da bu destek 73’e kadar yükselmiştir. Çıkan sonuçlara göre Mardin’de 7 Haziran’a göre 14 puan düşüş, yerel seçime göre yedi puan artış meydana gelmiştir. Kayyum atanılan bir diğer Büyükşehir Van yerel seçimde % 53 ile kazanılmış, 16 Nisan’da çıkan evet oranı  % 43, hayır oranı % 57’dir. Van Cumhurbaşkanlığı seçiminde %54 ile destek vermiş, 7 Haziran’da bu oran 74’e çıkmıştır. Van’da 7 Haziran’a göre 17 puanlık düşüş, yerel seçime göre dört puanlık artış meydana gelmiştir. Matematiksel verilerle kafanızı ağrıtmayayım, merak edenler yazının sonundaki tablodan daha detaylı inceleme yapabilirler. Yukarıda sayılan on dört ilde yerel seçim sonuçlarıyla 16 Nisan referandum sonuçları karşılaştırıldığında sadece Bitlis’te % 3’lük bir düşüş meydana gelmiştir. Diğer illerde bir ile on üç puan arasında artış söz konusudur. Artış oranları çok daha yüksek olan Tunceli’de CHP, Iğdır’da MHP, Kars’ta ise her iki parti faktörü söz konusu olduğundan bu illerdeki artış oranlarının daha üst olan marjları dikkate alınmamıştır. Sistem dışı pencereden bakıldığında Kürtler doğuştan gelen haklarını sahiplenmede düşüş yaşamamışlar, aksine daha güçlü şekilde haklarına sarılmışlardır. Mühürsüz pusulalar ve iptal edilen oylarla ilgili iddiaları da hesaba katarsak kimin kime ne mesaj verdiği daha net ortaya çıkacaktır.

***

Bölgede evet oranlarının yüksek çıktığı illerin başında Bingöl, Erzurum ve Şanlıurfa geliyor. Devamında Bitlis, Elazığ, Adıyaman, Gaziantep, Malatya geliyorlar ki bu illerdeki seçmenin sistem dışı tercihte bulunan Kürtlere bakış açıları malumunuzdur. Mesela, Şanlıurfa 16 Nisan’da %71 ile evet demiş. Bu sonuçlarda anormal bir durum yoktur. Zira Şanlıurfa her zaman sistemin istediği doğrultuda hareket etmiştir. 2014 yerel seçimlerinde %70, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde %74, 7 Haziran’da %62, 1 Kasım’da %72 ile sistemden yana tavır almış bir şehirden bahsediyoruz. Hakeza Bingöl yerel seçimlerde % 74, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde %70, 7 Haziran’da % 59, 1 Kasım’da ise % 71 ile sistemden yana tavır almıştır. Bingöl’de de %73 evet çıkmasında garipsenecek bir durum yoktur. Bir an referandum sürecinin eşit şartlarda geçtiğini düşünün. Ortaya nasıl bir tablo çıkabileceğini takdirlerinize bırakıyorum. Yapılan bütün baskılara rağmen sistem dışı tercihlerde bulunan Kürtler haklarından vazgeçmeyeceklerine dair net bir mesaj vermişlerdir. Kürtlüklerine dair tek belirtileri sistemin izin verdiği dönemlerde Kürtçe müzik dinlemek olan seçmen kitlesinin tercihlerine kanmamak gerekir. Sistem tarafından Kürt şehirlerinin tarumar edildiği bir dönemde bu kitlenin sistem dışı tercih yapmasını beklemek de abestir. Söz konusu kitlenin, içinde Kürt kelimesi geçen, bütün cümleleri de y(ama)lıdır, biz de Kürt’üz ama… Güç el değiştirdiği gün tercihleri değişecektir, kısmen rüzgarla buna şahit olduk ölmez sağ kalırsak hep birlikte devamını da göreceğiz.

 

Fatih KANLIPIÇAK (Fehman MİRXAN)

 

 

 

*İstatistiki bilgiler

http://secim.haberler.com sitesinden alınmıştır.

Yerel Seçimler

2014

Cumhurbaşkanlığı

2014

7 Haziran Genel

2016

1 Kasım Genel

2016

17 Nisan Referandum

2017

DBP

Diğer

Demirtaş

Diğer

HDP

Diğer

HDP

Diğer

Hayır

Evet

Ağrı

51

49

61

39

78

22

68

32

57

43

Batman

56

44

60

40

72

28

68

32

64

26

Bingöl

26

74

30

70

41

59

29

71

27

73

Bitlis

44

56

44

56

60

40

49

51

41

59

Diyarbakır

55

45

64

36

79

21

72

28

68

32

Hakkâri

67

33

82

18

86

14

84

16

68

32

Iğdır

44

56

43

57

57

43

53

47

65

35

Kars

19

81

33

67

44

56

34

66

49

51

Mardin

52

48

61

39

73

27

68

32

59

41

Muş

41

59

61

39

71

29

62

38

49

51

Şırnak

60

40

83

17

85

15

85

15

72

28

Siirt

49

51

54

46

65

35

58

42

52

48

Tunceli

42

58

52

48

61

39

56

44

80

20

Van

53

47

54

46

74

26

65

35

57

43

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                         

 

 

 

 

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum