1. HABERLER

  2. DÜNYA

  3. Sınırları aşan bir matematikçi: Meryem Mirzakhani
Sınırları aşan bir matematikçi: Meryem Mirzakhani

Sınırları aşan bir matematikçi: Meryem Mirzakhani

Kemiklerine yayılan kansere yenilse de, İran’da ölümüyle tabuları yıkan bir kadın o.

A+A-

Meryem Mirzakhani, matematiğin Nobel’ini almaya hak kazanan ilk kadın olarak tarihe adını yazdırdı. Bununla birlikte İran’da ilk kez ölümüyle başı açık fotoğrafının yayınlanmasıyla bir tabuyu daha yıktı.

Matematiğin Nobeli olarak anılan Fields ödülünü kazanan ilk kadın olarak tarihe geçen İranlı matematikçi Meryem Mirzakhani, 40 yaşında meme kanseri nedeniyle geçtiğimiz hafta hayatını kaybetti. ABD'de yaşayan ve çalışan Mirzakhani, çalışmalarında özellikle hiperbolik geometri, ergodik teori, simplektik geometri ve Teichmüller teorisi üzerine yapıyordu. Çalışmaları

"Riemann yüzeyi" olarak adlandırılan şekilleri temel alıyordu.

Mirzakhani’nin eğitim sürecinde matematikle olan ilişkisi ise çok ilginç bir biçimde başlıyor. Liseye kadar eğitimini İran’da tamamlayan Mirzakhani, edebiyata özellikle de romana olan ilgilisini dile getirdiği bir röportajında “Lise sona kadar matematikle ilgileneceğim aklıma gelmemişti” diyor.

Bir öğretmeni ile matematikten uzaklaşan, abisinin matematik problemleriyle matematiği sevmeye başlayan Mirzakhani’yi ileri taşıyan ise matematik olimpiyatlarına katılması oluyor. Burada önemli matematikçilerle tanışan Mirzakhani, matematik üzerine ihtisas yapma kararı alıyor. 

“O, eğimli alanların ustasıydı”

Matematik camiasının en prestijli ödülü Fields’i alması ile bir kadın olarak ilki gerçekleştiren Mirzakhani için kendisi de Fields Madalyası’nı alan bir matematikçi olan Princeton Üniversitesi’nden Manjul Bhargava şunları söylüyor: “O eğimli alanların ustasıydı. Düz bir zeminde bulunan ve düz bir çizgiyle bağlanabilen iki nokta arasındaki en kısa uzaklığı herkes bilir. Fakat eğer yüzey eğimliyse –mesela bir top, bir donut- en kısa uzaklık da eğimli olacaktır, dolayısıyla soru zorlaşır. Meryem bu konuyla ilgili geosedik desen birçok muhteşem teoremi ispatladı.”

Jüride yer alan Profesör Frances Kirwan, aslında matematiğin erkeklere özgü bir alan olduğu kanısının oldukça yanlış olduğunu ifade edip, "Kadınlar matematikle yüzyıllardır ilgileniyor ve bu alana katkıda bulunuyor" demiş, Oxford Üniversitesi'nde uygulamalı matematik öğreten Profesör Alison Etheridge ise "Kadınlar artık matematikte çok önemli başarılar elde ediyorlar. Bu ödülle de kadınların başarısı taçlandırılmış oldu" diye konuşmuştur.

Ölümüyle bir tabuyu yıktı

İran basını, Matematik Nobeli olarak bilinen ve Fields madalyasının ilk kadın sahibi olan Meryem Mirzakhani’nin kanserden hayatını kaybetmesi sonrası bir tabuyu yıktı. Devlet gazeteleri, Mirzakhani’nin başı açık fotoğraflarını yayınladı. Mirzakhani, Devlet gazetesi Hemşehri’nin ilk sayfasında başı açık olarak yer aldı ve haberde “Matematik dehası ölümün cebirine boyun eğdi” başlığı kullanıldı. Yine Donya-e-Eqtesad (İktisat Dünyası) gazetesi ise “Matematik kraliçesinin ebediyete gidişi” manşetiyle çıktı.

İran medyası Mirzakhani’nin 40 yaşın altındaki matematikçiler için verilen bu ödülün haberini verirken Mirzakhani’nin başını fotomontaj ile kapatmıştı. 

Fields ödülleri nedir?

"Matematiğin Nobeli" olarak adlandırılan Fields Matematik Ödülleri, her 4 yılda bir yıl Güney Kore'nin başkenti Seul'de düzenleniyor.

Fields ödülleri, 1936 yılında Kanadalı matematikçi John Fields tarafından başlatıldı ve 1950'den bu yana, 4 yılda bir veriliyor. Ödül, 40 yaşın altındaki matematikçileri "gelecek başarıları için cesaretlendirme"yi hedefliyor.

Bas Gazetesi

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.